I/ Đặt vấn đề :
Môn lịch sử trong nhà trường phổ thông có một vị trí , ý nghĩa rất quan trọng đối với việc giáo dục thế hệ trẻ . Từ những hiểu biết về quá khứ , học sinh hiểu rỏ truyền thống dân tộc , tự hào với truyền thống dựng nước và giử nước của cha ông , xác định nhiệm vụ trong hiện tại , có thái độ đúng đối với sự phát triển hợp quy luật của tương lai . Hội nghị ban chấp hành trung ương Đảng lần thứ II khoá VIII nhấn mạnh : “ ... đổi mới mạnh mẻ phương pháp giáo dục đào tạo , khắc phục lối truyền thụ một chiều , rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của mỗi người học “ .
Trong thực tế hiện nay có những nhận thức , quan niệm sai lệch về vị trí chức năng của khoa học lịch sử dẫn đến việc nghiên cứu và học tập còn sai lệch , giảm sút chất lượng về bộ môn dẫn đến tình trạng “ dân ta chẳng hiểu sử ta “ , học sinh không biết những sự kiện lịch sử cơ bản , nhớ sai - nhầm sự kiện ...
Do những tồn tại lớn như trên nên đi tìm một phương pháp dạy làm sao đó phát triển tư duy học sinh , làm cho các em nhớ sự kiện một cách lôgich . Đây là một vấn đề chúng ta phải đi tìm . Trong việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông việc cải tiến phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh có ý nghĩa rất quan trọng , bởi vì công việc giáo dục phải được tiến hành trên cơ sở nhận thức , tự hành động và bằng hành động của bản thân tức là cơ sở lý luận phải đi vào thực tiển và được kiểm nghiệm trong thực tiển . Do đó việc làm cho học sinh khơi dậy phát triển ý thức , ý chí , năng lực , rèn luyện phương pháp tự học là con đường phát triển tối ưu của giáo dục .
Học lịch sử phải cần trí nhớ , phải phát huy tính tích cực tư duy sáng tạo , thông minh . Nếu không có những tố chất ấy làm sao biết những sự kiện cơ bản chính xác , điển hình để ghi nhớ trong cái bể kiến thức mênh mông của quá khứ rộng lớn về không gian và thời gian . Với đề tài “ Sử dụng hệ thống câu hỏi để phát triển tư duy học sinh “ trên cơ sở lý luận và thực tiển phần nào giúp học sinh phát huy được tư duy của mình trong giờ học tạo được biểu tượng lịch sử giúp các em nhớ lâu , hiểu rộng về lịch sử .
II/ Giải quyết vấn đề :
1/ Những cơ sở lý luận :
Việc dạy học được tiến hành trên một cơ sở thống nhất gồm hai khâu có tác dụng tương hổ nhau đó là : Giảng dạy và học tập . Cả hai công việc nầy đều là quá trình nhận thức . Hoạt động nhận thức trong hoạt động của người giáo viên thể hiện ở khâu truyền thụ kiến thức lịch sử trong quá khứ , hiện tại và có những dự đoán về tiến trình lịch sử trong tương lai, hoạt động nhận thức của người thầy còn thể hiện ở chổ những phương pháp dạy học thích hợp, chọn lựa những hình thức, những phương tiện dạy học thích hợp để truyền thụ đầy đủ những kiến thức. Còn hoạt động nhận thức trong hoạt động học tập của học sinh thể hiện ở sự tiếp thu nội dung khoa học