1
Hình học lớp 9
Tiết 63
Bài 3. Hình cầu
DiỆN tích MẶT CẦU và thể tích hình cầu
Giáo viên: Nguyễn Thị Tân Diên.
2
Kiểm tra bài cũ
1. Khi quay hình chữ nhật ABDC quanh trục CD cố định ta được hình gì? Nêu công thức tính thể tích của hình đó.
V = r2 h
2. Khi quay tam giác vuông AOC quanh trục OA cố định ta được hình gì? Nêu công thức tính thể tích của hình đó.
* Khi quay nửa hình tròn tâm O, bán kính R
một vòng quanh đường kính AB cố định
ta được hình gì?
Hình này ta sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay
1. Hình cầu:
Hãy lấy ví dụ về hình cầu trong thực tế ?
Quả cầu trang trí
Quả địa cầu.
Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng thì ta thu được mặt cắt là một hình tròn.
2. Cắt hình cầu bởi một mặt phẳng.
2.Cắt hình cầu bởi một mặt phẳng:
có
có
có
không
không
không

Nhận xét:
-Mặt cắt đi qua tâm mặt cầu là đường tròn có bán kính R.
Mặt cắt không đi qua tâm mặt cầu là đường tròn có bán kính bé hơn R.
Ví dụ : Trái Đất được xem như một hình cầu, xích đạo là một đường tròn lớn.
3. Diện tích mặt cầu:

Ví dụ: Diện tích một mặt cầu là 36cm2. Tính đường kính của một mặt cầu thứ hai có diện tích gấp ba lần diện tích mặt cầu này.
Giải:
Gọi d là độ dài đường kính của mặt cầu thứ hai, ta có:
Diện tích của mặt cầu thứ hai là: 3.36=108 (cm2 )
DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM GỒM CÓ
1. Cốc hình trụ, bán kính đáy R, chiều cao 2R.
2. Hình cầu bán kính R, có đính sợi dây.
2R

1. Đặt hình cầu trong cốc đổ đầy nước.
2. Nhấc nhẹ hình cầu ra khỏi cốc.
3. Đo độ cao cột nước còn lại trong cốc và chiều cao của cốc rồi so sánh chúng.
CÁC BƯỚC THÍ NGHIỆM
h2
h1
KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM
Sau khi đo kết quả thu được:
Cột nước còn lại có chiều cao:

h1 = .2R và h2 = .2R
Suy ra, thể tích hình cầu bằng thể tích hình trụ.
VÍ DỤ:
Cần phải có ít nhất bao nhiêu lít nước để thay nước ở liễn nuôi cá cảnh (như hình vẽ)? Liễn được xem như một phần mặt cầu. Lượng nước đổ vào liễn chiếm thể tích của hình cầu.
BÀI TẬP:
Bài 31/ 124(sgk): Hãy điền vào ô trống ở bảng sau:
1,13mm2
484,37dm2
1,06m2
125600 km2
452,16hm2
31400dam2
0,11
mm3
1002,64
dm3
0,09 m3
4186666,67
km3
904,32
hm3
523333,33 dam3
1
2
4
5
6
7
8
9
10
12
11
3
HÌNH CẦU
KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
Nắm chắc các khái niệm của hình cầu: tâm, bán kính, đường kính, đường tròn lớn, mặt cầu.
Nắm chắc công thức tính diện tích mặt cầu, thể tích hình cầu.
Bài tập về nhà: 33,34,35 /125(sgk)
Bài 28, 29/128-129(sbt).
Soạn trước Bài Luyện tập, tiết sau ta sẽ học: Luyện tập.
Hình Cầu bán kính lập phương
Phần ba pi bốn nhân ra thể cầu
(V= R34p/3 =4pR3/3)
Diện cầu bình kính nhân pi (S = pd2. = 4pR2.)
Anh đi anh nhớ “ bài thơ” trụ , cầu.
Hình Cầu